Mối

Mối (Isoptera) nhóm côn trùng gần với gián. Mối có tính xã hội cao, chúng sinh sống theo đàn với tổ chức chặt chẽ. Một số người gọi mối là “kiến trắng” nhưng thực tế chúng lại chẳng có họ hàng gì. Trước đây, mối được xếp vào bộ cánh bằng. Nhưng sau đó, người ta tìm thấy các bằng chứng về AND cho thấy chúng có họ hàng gần với loài gián ăn gỗ.

Đặc điểm và sinh sản


Theo các báo cáo ghi nhận có tới trên 2700 loài mối khác nhau đã được tìm thấy trên thế giới, phổ biến nhất là: mối đất cánh đen và mối nhà. Mối thường sống theo đàn và ẩn náu trong tổ, tủ, những đồ vật bằng gỗ …
Mùa sinh sản của mối kéo dài từ tháng 5 – 6 hàng năm, mối cánh dài sẽ bay ra khỏi tổ, chúng rụng cánh, bò và giao phối với nhau, khi có điều kiện thuận lợi sẽ chui vào tổ để sinh nở và hình thành nên tổ mối mới.


Tổ chức xã hội


Mối hậu (mối chúa)


Cơ thể mối hậu dài từ 12 – 15 cm, bụng to, đầu nhỏ, cơ quan sinh dục phát triển. Mỗi hậu có thể sống tới 10 năm, ban đầu chúng để chỉ vài trăn đến 1 ngàn trứng. Sau khoảng 5 năm, khi cơ quan sinh dục phát triển, mối hậu có thể đẻ từ 8000 – 10000 trứng.

Mối thợ


Mối tợ chiếm phần lớn số lượng trong đàn mối (70 – 80 %). Cơ thể mối thợ khá nhỏ, các chi phát triển. Chúng làm các công việc khác nhau trong đàn như: làm đường, xây tổ, hút nước, chuyển trứng, nuôi mối con …
Mối thợ gia công bùn và đồ ăn kỹ lưỡng rồi dùng để xây tổ. Tổ mối bao gồm: tổ chính và tổ phụ là nơi mà cả đàn mối sinh sống.

Mối lính


Một số cá thể mối thợ phân hóa và trở thành mối lính. Mối lính chiếm số lượng ít trong đàn, chúng làm các nhiệm vụ: canh gác và tấn công kẻ thù. Mối lính sử dụng vũ khí lợi hại của mình là cặp hàng trên sắc nhọn, có thể tiết r dịch làm mê đối phương. Mối lính mất khả năng lấy mồi vì vậy mối thợ cũng đảm nhiệm việc cho mối lính ăn.


Sinh trưởng


Thức ăn chính của mối là cellulose có trong gỗ. Với các sinh vật khác cellulose rất khó tiêu hóa nhưng với mối thì khác, chúng có 1 loại siêu vi trùng roi trong đường ruột có thể tiết ra dung mổi để tiêu hóa cellulose thành đường cho cơ thể.

Gây hại


Mối là côn trùng gây thiệt hại kinh tế lớn nhất với con người. Chúng ăn cellulose có trong gỗ trong các công trình nhà ở, đê điều, thuyển bề, hồ chứa nước …

Cuộc sống bày đàn và khả năng sinh sản nhanh chóng khiến thiệt hại mà mối gây ra cho các công trình là rất lớn. Vì thế phòng chống và tiêu diệt mối là vấn đề hàng đầu mà chúng ta cần quan tâm.

Nhận xét